Descartes

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Descartes door Jean Puiforcat, 1937

 

 

Onopgemerkt

 

René Descartes, een Franse filosoof, woonde tussen 1629 en 1635 een aantal maal in Amsterdam. Hij gaf hoog op over zijn anonimiteit in de hoofdstad. “In welk ander land kan men van een zo volkomen vrijheid genieten?” Een ander citaat uit een brief: “In deze grote stad waar ik woon, is er buiten mij niemand die geen handel drijft. Iedereen is dermate bezig met geld verdienen, dat ik er mijn gehele leven zou kunnen wonen zonder door wie dan ook te worden opgemerkt.”

 

 

Opgemerkt

 

Maar zijn verblijf in Amsterdam is in de geschiedenis niet onopgemerkt gebleven. Ter gelegenheid van het 15-jarig bestaan van het Frans Instituut Maison Descartes in 1948, heeft de Franse ambassadeur het beeld kado gegeven aan de stad.

 

Het beeld is gemaakt in 1937 en dat jaar tentoongesteld op de Parijse Wereldtentoonstelling. In Amsterdam heeft het eerst enige maanden bij het Stedelijk Museum gestaan voordat het op de huidige plek geplaatst werd. De locatie ligt dichtbij de plek waar in die tijd het Maison Descartes ondergebracht was, aan het Museumplein.

 

 

 

                        

 

 

 

Onthulling van Descartes

 

Het Handelsblad deed op 13 mei 1949 verslag van de onthulling van het beeld de dag daarvoor:

 

 (…) De onthulling van dit drie meter hoge beeld, werk van de beeldhouwer Jean Puyforcat, geschiedde door de Franse ambassadeur, de heer Jean Rivičre.

 

“Een van de grootste geesten uit de geschiedenis van de mensheid”, zo schetste de ambassadeur Descartes in een toespraak, waarin hij er aan herinnerde dat het volgend jaar 300 jaar geleden zal zijn, dat Descartes in Zweden stierf, ver van zijn vaderland, ver van Holland. Het beeld heeft in 1937 op de Parijse wereldtentoonstelling in het Paviljoen van het Denken gestaan en zal nu in “Amsterdam, stad van de vrijheid”, herinneren aan het verblijf van Descartes, deze “propagandist van de intellectuele eerlijkheid.”

Het zal staan, zo besloot de heer Rivičre, dicht bij het instituut Francais op het Museumplein, dat als Maison Descartes de naam draagt van de grote denker en wiskundige.

 

Na de onthulling door het wegtrekken van de tricolore, heeft burgemeester d’Ailly in het Frans geantwoord en gememoreerd dat Descartes na zijn militaire carričre bij Simon Stevin kwam studeren. De wijsgeer voelde zich thuis in dit land, waar de vrijheid van gedachte werd gerespecteerd. De burgemeester verzekerde tenslotte het op hoge prijs te stellen, dat aan Amsterdam een standbeeld voor Descartes is aangeboden.

 

De politiemuziek speelde bij het begin de Marseillaise, aan het slot het Wilhelmus.

 

 

 

                                                                 

 

                                                                    Descartes, april 1949, wachtend op de dingen die komen gaan

                                                                    Foto: Beeldbank Amsterdam

 

 

 


 

Descartes  (1596-1650)

 

 

Descartes in Wikipedia

 

 

 

                                   

 

 

 

 


 

Jean Puiforcat  (1897-1945)

 

Jean Puiforcat werd geboren in een Parijse zilversmeedkunst-familie en werd zelf een toonaangevend ontwerper op dit gebied in het Interbellum. Nadat hij in het familiebedrijf stage had gelopen, vervolgde hij met een studie beeldhouwkunst. In 1922 startte Puiforcat zijn eigen zilversmederij en werkte in de Art Deco-stijl.

 

Zijn hart ging toch meer uit naar de abstracte vorm en hij werd lid van de Union des Artistes Modernes (UAM), opgericht in 1929. Hij was geďnteresseerd in wiskunde en werkte met geometrisch geďnspireerde vormen. Tijdens de Parijse Wereldtentoonstelling van Kunst en Techniek in 1937, was een heel paviljoen gewijd aan zijn werk.

 

Zilversmid

 

Door de opkomst van het Facisme, week hij uit naar Mexico waar hij in 1942 weer een zilversmederij begon. Daar ontwierp hij op Mexicaanse motieven gebaseerde gebruiksvoorwepen, minder abstract, met meer decoratieve details. Puiforcat vond dat een gebruiksvoorwerp moest functioneren, maar tevens een metgezel in het interieur was. Een kunstwerk moest de ziel verheffen door zijn schoonheid.

 

 

 

 

 

 

 

 


 

Ansichtkaarten

 

 

 

                     

 

                             nog zonder Descartes

 

                     

 


 

Johannes Vermeerplein

 

Foto’s: mei 2010

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

Buitenbeelden in Amsterdam Zuid