Energie

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Energie door Jan Trapman, 1930

 

             daaronder: Man met gevleugeld wiel door Chris Hassoldt, 1930

 

 

Viaductversieringen

 

In de jaren 1929-1930 werden twee viaducten gebouwd voor de geplande ringspoorbaan rond Amsterdam. Maar door de economische crisis werden de werkzaamheden in 1933 stilgelegd en de viaducten zijn uiteindelijk na de oorlog weer afgebroken. De viaductversieringen kwamen in depot terecht. De sculpturen tonen motieven die betrekking hebben op de spoorwegen als treinen, locomotieven, raderen, energie en nijverheid.

 

Zes gevelreliëfs, drie staande en drie liggende, zijn begin jaren 80 hergebruikt in de Nieuwmarktbuurt waar veel oude architectuur door de metro-aanleg verloren was gegaan. De foto boven toont ‘Energie’: een ketel op het vuur, uit de ketel ontsnapt een wolk stoom die de vorm aanneemt van een figuur als bij de lamp van Aladdin.

 

 


 

Jan Trapman (1879-1943)

 

Trapman volgde zijn opleiding in Antwerpen aan de Academie van Beeldende Kunsten, voor hij in 1905 naar Amsterdam kwam, werkte hij in Rotterdam en den Haag. Jan Trapman behoorde tot de kring van kunstenaars die dierentuin Artis tot inspiratiebron had gekozen. Een brug in stadsdeel de Baarsjes (Jan van Galenstraat / Admiralengracht, brugnummer 381) wordt gesierd door een ijsbeer en tijger van Trapman, een groep pinguins afkomstig van dezelfde brug is in het Beatrixpark terecht gekomen. Een gevelsteen met kangeroe siert een huis in Oud-Zuid.

 

 


 

Andere elementen in de gevel

 

Er werkten zes beeldhouwers voor de twee viaducten, vier per viaduct. Theo Vos en Jan Trapman werkten voor beide overgangen, Johan Polet en Frits van Hall voor de één, en Adriaan Remiëns en Chris Hassoldt aan de ander.

 

 

 

                  

 

                    Verkeer door Theo Vos,

                    het motief van de geluid makende man en het afwerend handgebaar, zijn overgenomen van Hildo Krop;

                    daaronder een relief met wapen, stoom, trein en sein door (Adriano) Janus Remiëns, 1929

 

 

 

                           

 

                            Nijverheid door Johan Polet, 1930

                            daaronder een relief met een stationscène (reizigers, stationschef en trein) door Theo Vos

 

 

Er is ook een relief Mercurius door Frits van Hall uit 1930 met daaronder een relief met sein, saluerende man, isolatoren en bliksem door Jan Trapman. Hoog boven de straat hangen nog vier reliefs van resp. (van links naar rechts) Driekus Jansen van Galen, Theo Vos, Jan Trapman en Chris Hassoldt.

 

 

Bron: De staat van het steen, Amsterdamse bouwbeeldhouwkunst 1900 - 1940, in opdracht van het Amsterdams Fonds voor de

Kunst, Juli 2000

met dank aan Harald Schole

 

 


 

Nieuwe Hoogstraat 12-16

 

Foto’s: september 2006 en mei 2008

 

 

 

Startpagina Buitenbeeldinbeeld

 

Buitenbeelden in Amsterdam Centrum